Anong modelo ng pagpapasya? Ang modelo ng pagpapasya ay isang framework na naglalarawan ng paano ang mga desisyon ay ginagawa o dapat gawin. Ang mga modelo ng norma ay nagtutukoy ng paano dapat magpasya; ang mga modelo ng deskripsyon ay naglalarawan ng paano ang mga tao ay talagang nagpasya.
Ang mga pangunahing modelo ng pagpapasya ay ang mga sumusunod: ang modelo ng rasyonal o klasikal (tukoy ang problema, pumili ng lahat ng alternatibong laban sa kumpletong impormasyon, pumili ng optimum — ang ideal na 'ekonomiko na tao'); ang modelo ng bounded rationality at satisficing (Herbert Simon, Nobel 1978 — ang mga tunay na gumagawa ng mga desisyon ay may limitadong impormasyon, oras, at bandwidth, kaya sila ay satisfice — pumili ng unang 'sapat na' pagpipili sa halip na mag-optimize); ang modelo ng Carnegie (Cyert, March at Simon — ang mga organisasyon ay gumagawa ng mga desisyon mula sa mga koalisyon ng mga tagapangasiwa na nag-uusap upang makamit ang isang solusyon na kaya ng lahat — hindi mula sa isang rasyonal na optimizer); ang modelo ng basura na tanso (Cohen, March at Olsen, 1972 — sa mga organisasyon na walang oryentasyon, ang mga problema, solusyon, mga tagapangasiwa, at mga pagkakataon ay tumutungo bilang apat na independiyenteng mga stream; ang mga desisyon ay nangyayari kapag sila ay nagkikita. Ang mga solusyon ay maaaring umiiral bago ang mga problema nila.
Mga Modelo ng Pagpapasya
Mula sa ideal na modelo ng rasyonal hanggang sa chaotic na modelo ng basura na tanso — ang mga framework na naglalarawan ng paano ang mga desisyon ay talagang ginagawa, sino ang gumawa ng bawat isa, at kailan gamitin.
TL
Mga modelo ng pagpapasya ay may dalawang uri: ang mga modelo ng norma (paano dapat magpasya — ang modelo ng rasyonal) at ang mga modelo ng deskripsyon (paano ang mga tao ay talagang nagpasya — ang modelo ng bounded rationality, pagkilala-primed na desisyon). Ang kasaysayan ng larangan ay nangangahulugang isang mahabang pagtatalo sa modelo ng rasyonal, simula nang si Herbert Simon ay nagtutukoy na walang perpektong impormasyon ang mga tao.
7 Pundasyon na Modelo
Rasyonal / Klasikal na modelo — pamantayang batayan
Tukuyin ang problema, ilista ang lahat ng alternatibo, suriin gamit ang kumpletong impormasyon, piliin ang pinakamahusay. Ipinapalagay nito ang isang ganap na may-alam na 'taong pang-ekonomiya' — ang ideal na kinakaharap ng bawat iba pang modelo.
Limitadong rasyonalidad at pagiging sapat — Herbert Simon, Nobel 1978
Ang mga tunay na tagapagdesisyon ay may limitadong impormasyon, oras, at kakayahan, kaya sila ay naghahanap ng solusyon na 'sapat' sa halip na mag-optimize. Ito ang pinakamahalagang pagwawasto sa rasyonal na modelo.
Modelo ng Carnegie — Cyert, March & Simon
Inilalapat ang limitadong rasyonalidad sa mga organisasyon: ang mga desisyon ay lumilitaw mula sa mga koalisyon ng mga stakeholder na nakikipag-ayos para sa isang solusyon na maaaring tanggapin ng lahat — hindi mula sa isang rasyonal na tagapag-optimize.
Modelo ng 'basurahan' — Cohen, March & Olsen, 1972
Sa mga 'organisadong anarkiya,' ang mga problema, solusyon, kalahok, at pagkakataon ay naghahalo bilang apat na magkakahiwalay na daloy; nangyayari ang mga desisyon kapag sila ay nagbanggaan. Ang mga solusyon ay maaaring umiral bago pa man ang kanilang mga problema.
Desisyon batay sa pagkilala — Gary Klein
Ang mga eksperto na nasa ilalim ng presyon ay hindi naghahambing ng mga opsyon — kinikilala nila ang isang sitwasyon bilang pamilyar at kumikilos batay sa unang praktikal na paraan. Ito ang modelo na naglalarawan ng tunay na kadalubhasaan.
Sistema 1 & Sistema 2 — Daniel Kahneman, 2011
Dalawang paraan ng pag-iisip: ang Sistema 1 ay mabilis, awtomatiko, at batay sa intuwisyon (at madaling magkamali); ang Sistema 2 ay mabagal, sinasadya, at analitikal. Ang mahusay na mga desisyon ay bahagyang nakasalalay sa kung kailan dapat gamitin ang Sistema 2.
Balangkas ng Cynefin — Snowden & Boone, HBR 2007
Iayon ang iyong pamamaraan sa uri ng problema sa loob ng limang domain — Malinaw, Kumplikado, Masalimuot, Magulo, Kalituhan. Ang paggamit ng maling lohika ng isang domain ay ang klasikong pagkakamali.
Ang Pagsulong: Nangangailangan ng Ekonomiya na Tumanggap na Hindi Tayo ay mga Robot
Sa loob ng maraming taon, ang ekonomiya ay tumutagal sa 'ekonomiko na tao' — isang perpektong rasyonal, kumpleto na optimizer. Pagkatapos ay nagtutukoy si Herbert Simon na ang mga tao ay may limitadong impormasyon, oras, at kognisyon, kaya sila ay satisfice sa halip na mag-optimize. Ang ideya ay naging epektibo sa punto na nakakuha siya ng 1978 Nobel Prize in Economics, at nagbigay ng modelo ng Carnegie at administrasyon. Ang karamihan sa mga modelo na moderno ay isang tagapagmana ng pagbabago na iyon.
Ang iba pang mahusay na modelo ng pagbabago ay nagmula sa Daniel Kahneman at Amos Tversky, na nagtrabaho sa heuristika at bias — at ang pagkakaiba sa pagitan ng System 1 / System 2 — na nakakuha si Kahneman ng 2002 Nobel Prize.
Ang Bias na Kailangang Labanan ng Bawat Modelo
Anchoring
Ang unang numerong nakita ay nagiging batayan ng bawat susunod na pagtatantiya. Sa klasikong pag-aaral nina Tversky at Kahneman, ang isang gulong na pinaglaruan na tumigil sa 10 kumpara sa 65 ay nagpabago sa mga hula ng mga tao tungkol sa pagiging kasapi ng UN mula ~25% hanggang ~45% — mula sa isang numero na alam nilang random.
Groupthink
Natukoy ni Irving Janis (1972) na ang kabiguan sa Bay of Pigs ay dahil sa mga tagapayo na sinupil ang pagdududa para sa kapakanan ng pagkakasundo. Ang parehong grupo, matapos sadyang anyayahan ang hindi pagkakasundo, ay nalampasan ang Cuban Missile Crisis — parehong tao, magkaibang resulta, ibang proseso.
Loss aversion
Teorya ng prospect nina Kahneman at Tversky (1979): masakit ang pagkawala nang halos dalawang beses kumpara sa kung gaano kaganda ang pakiramdam ng katumbas na mga pakinabang — nagiging sanhi ito ng pagkiling sa 'makatwirang' pagtimbang.
Sunk-cost fallacy
Paglalagay ng magandang mapagkukunan sa isang bagay na hindi na maganda dahil sa kung ano na ang nagastos.
Paano Ginagamit ng Argumentree ang mga Modelo
Hindi kailangang pumili ng isang modelo at manatili sa mga kapalit nito. Ang Argumentree ay nagbibigay ng disiplina ng modelo ng rasyonal, katotohanan ng modelo ng bounded rationality, at isang pagtatanggol laban sa groupthink — batay sa argument mapping:
Istrukturang batay sa rasyonal na modelo
Ang mga opsyon at ang kanilang mga kalamangan at kahinaan ay malinaw na inilalatag sa isang tsart ng pro/con — ang disiplina ng klasikong modelo nang hindi nagpapanggap na mayroon kang perpektong impormasyon.
Nasusukat na 'sapat na'
Pinapayagan ng mga marka ng net support ang isang grupo na sadyang maghanap ng kasiya-siyang solusyon — itakda ang isang limitasyon at huminto — sa halip na subukang i-optimize ito hanggang sa maparalisa.
Nilalayong pigilan ang pagiging sunud-sunuran ng grupo
Ang hindi sabay-sabay na kontribusyon at pagtatasa bawat argumento ay naglalantad ng hindi pagkakasundo at mga tahimik na tinig, sa halip na hayaan ang presyon ng konsensus na ilibing ang mga ito.
System 2 kapag kinakailangan
Kapag ang isang desisyon ay masyadong mahalaga para lamang umasa sa pakiramdam, pinipilit ng istruktura ang mabagal at analitikal na proseso na nilalaktawan ng System 1.
Tingnan ang mas malawak na pangkalahatang-ideya ng pagdedesisyon, ang hakbang-hakbang na proseso ng pagdedesisyon, at kung paano ginagamit ng mga grupo ang mga modelong ito sa kolaboratibong pagdedesisyon.
Mga Katanungan na Madalas na Tinatanong
Ano ang isang modelo ng paggawa ng desisyon?
Ang isang modelo ng paggawa ng desisyon ay isang balangkas na naglalarawan kung paano ginagawa o dapat gawin ang mga desisyon. Ang mga normatibong modelo (tulad ng rasyonal na modelo) ay nagtatakda kung paano ka dapat magdesisyon; ang mga deskriptibong modelo (tulad ng limitadong pagiging makatwiran o pagkilala-primed na desisyon) ay naglalarawan kung paano talaga nagdedesisyon ang mga tao sa pagsasanay.
Ano ang rasyonal na modelo ng paggawa ng desisyon?
Ang rasyonal (klasikal) na modelo ay ang idealisadong balangkas: tukuyin ang problema, kilalanin ang lahat ng mga alternatibo, suriin ang mga ito batay sa kumpletong impormasyon, at piliin ang pinakamahusay na opsyon. Ipinapalagay nito ang walang limitasyong impormasyon at kakayahang nagbibigay-malay — ang 'ekonomikong tao' — at ito ang batayan kung saan itinatayo ang bawat mas makatotohanang modelo.
Ano ang limitadong pagiging makatwiran?
Ang limitadong pagiging makatwiran, mula kay Nobel laureate Herbert Simon, ay nagsasaad na ang mga tunay na tagagawa ng desisyon ay limitado ng magagamit na impormasyon, oras, at kakayahang pangkaisipan, kaya imposible ang perpektong optimisasyon. Sa halip, sila ay 'nagsasatisfice' — pinipili ang unang opsyon na sapat na. Ito ang pinakamahalagang pagwawasto sa rasyonal na modelo.
Ano ang modelo ng basurahan?
Ang modelo ng basurahan (Cohen, March & Olsen, 1972) ay naglalarawan ng paggawa ng desisyon sa 'organisadong anarkiya' tulad ng mga unibersidad. Ang mga problema, solusyon, kalahok, at pagkakataon na pumili ay dumadaloy bilang apat na independiyenteng agos; ang isang desisyon ay nangyayari kapag nagtagpo sila. Ang isang kapansin-pansing implikasyon ay kadalasang mayroon nang mga solusyon bago pa man lumitaw ang mga problemang kinakaharap nito — ang mga desisyon ay maaaring maging produkto ng tiyempo pati na rin ng lohika.
Ano ang balangkas ng Cynefin?
Ang Cynefin (Dave Snowden; naging tanyag sa isang artikulo sa 2007 Harvard Business Review kasama si Mary Boone) ay inuuri ang mga desisyon sa limang domain — Malinaw, Kumplikado, Masalimuot, Magulo, at Pagkalito — at nagtatakda ng iba't ibang pamamaraan para sa bawat isa. Ang pangunahing babala nito ay ang paglalapat ng lohika ng maling domain, tulad ng pagtrato sa isang masalimuot na problema bilang kumplikado lamang, ay humahantong sa kabiguan.
Ang pinakamahusay na modelo ay iyong nakikita.
Ilahad ang mga argumento, timbangin ang mga ito bilang isang grupo, at itala—ito ang disiplina ng rasyonal na modelo kasama ang pagiging makatotohanan kung paano talaga nagdedesisyon ang mga tao. Subukan ang Argumentree.
Magsimula nang Libre