Co to jest podejmowanie decyzji racjonalnych? Podejmowanie decyzji racjonalnych to strukturalny model, w którym decyzyjny podmiot definiuje problem, ustanawia wyraźne kryteria, generuje alternatywy, ocenia każdą z nich wobec kryteriów, a następnie wybiera opcję, która maksymalizuje oczekiwaną wartość.
Model racjonalny (klasyczny) składa się z siedmiu konwencjonalnych kroków: zidentyfikuj decyzję, ustal kryteria, waga kryteria, generuj alternatywy, oceniaj je wobec ważonych kryteriów, wybierz optimum, a następnie zaimplementuj i przeglądaj. Opiera się na teorii oczekiwanego użyteczności (Daniel Bernoulli, 1738; sformalizowana przez von Neumanna i Morgensterna, 1944) oraz na idei pełnie poinformowanego racjonalisty. Laureat Nagrody Nobla Herbert Simon wytknął mu to w swojej książce "Administrative Behavior" (1947): rzeczywiste osoby, ograniczone informacjami, czasem i umysłową przepustką, wybierają pierwszą opcję, która jest wystarczająca, zamiast maksymalizować. Barry Schwartz (Paradox of Choice, 2004) wyróżnił maksymalizatorów, którzy szukają wyczerpująco najlepszej opcji, od satisficorów, którzy przestają, gdy znajdą opcję wystarczającą; maksymalizatorzy często osiągają lepsze wyniki obiektywne, ale czują się mniej zadowoleni — jeden badania wykazał, że maksymalizatorzy poszukiwacze pracy zarabiali o około 20% więcej, ale byli mniej zadowoleni z pracy, którą przyjęli.
Co to jest podejmowanie decyzji racjonalnych?
Model racjonalny mówi: ustal kryteria, waga każdą alternatywę wobec nich, a następnie wybierz optimum. Jest to idealne, tekstowe podejście — i zrozumienie, w którym on się psuje, to co czyni cię dobrym w podejmowaniu realnych decyzji.
TL
Podejmowanie decyzji racjonalnych to systematyczny, kryteria-pierwszy model wyboru: zdefiniuj problem, waga opcji wobec wyraźnych standardów, a następnie wybierz tę, która maksymalizuje wartość. Pochodzi od teorii oczekiwanego użyteczności (Bernoulli, 1738; von Neumann & Morgenstern, 1944). Jego słynne ograniczenie — że nikt nie ma pełnych informacji — dało nam Herbertowi Simmonowi satisficowanie. Praktyczne wnioski: zachowaj dyscyplinę modelu (wyraźne kryteria, oceniane argumenty); zrzuć jego fantazję (że możesz maksymalizować nad wszystkim).
Model podejmowania decyzji racjonalnych: 7 kroków
- 1
Zidentyfikuj decyzję
Nazwij prawdziwy problem i wybór, który musi być podjęty.
- 2
Zdefiniuj kryteria
Zdecyduj, co wymaga dobrej sytuacji — przed tym, jak spojrzy na opcje, aby opcje nie definiowały kryteriów.
- 3
Wagi kryteriów
Rankuj, co jest najważniejsze; nie każde kryterium jest równe.
- 4
Generuj alternatywy
Wyświetl realistyczne opcje na tablicy.
- 5
Oceniaj według kryteriów
Oceniaj każdą alternatywę na każdym ważonym kryterium — na podstawie walorów, a nie posłańca.
- 6
Wybierz optimum
Wybierz opcję z najlepszym ważonym sumarycznym wynikiem.
- 7
Wdrożenie i przegląd
Zastosuj, a następnie sprawdź wynik w porównaniu z tym, co przewidywałeś.
Gdzie on psuje się: racjonalność ograniczona i satisficowanie
Model racjonalny założył, że decyzyjny podmiot jest pełnoinformowany i maksymalizuje. Ekonomista Herbert Simon rozbudził to w swojej książce Administrative Behavior (1947). Rzeczywiste decyzyjne podmioty mają ograniczone informacje, czas i umysłową przepustkę, więc racjonalność jest ograniczona. Zamiast maksymalizować, satisficujemy — słowo, które Simon wymyślił z satisfy + suffice: ustalamy bar „dobrej wystarczającej” i bierzemy pierwszą opcję, która go przekroczy. Idea była tak wpływowa, że Simon otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie ekonomii w 1978 roku.
Maksymalizatorzy
Szukaj wyczerpująco najlepszej opcji. Często osiągają obiektywnie lepsze wyniki — i czują się gorzej.
Zadowoleni
Zdecyduj się, co oznacza "dostatecznie dobrze" wstępnie, a następnie zatrzymaj się. Często są bardziej zadowoleni z wyborów, które podejmują.
"Zrobienie lepiej, ale czując się gorzej"
Psycholog Barry Schwartz popularizował podział maksymalizatorów i satisficorów w swojej książce The Paradox of Choice (2004). Dane są zaskakujące:
Badanie poszukiwania pracy (Iyengar, Wells & Schwartz, 2006)
Studenci, którzy byli silnymi maksymalizatorami, znaleźli pracę płacącą około 20% więcej niż zadowoleni – jednak byli bardziej niezadowoleni z przyjętych przez nich miejsc pracy i czuli się bardziej negatywnie podczas poszukiwania. Tytuł artykułu mówi wszystko: "Zrobiliśmy lepiej, ale czuliśmy się gorzej."
Badanie dżemu (Iyengar & Lepper, 2000)
W luksusowym sklepie spożywczym, wyświetlenie 24 dżemów przyciągnęło więcej smakoszy, ale tylko ~3% kupiło; wyświetlenie 6 dżemów przekonało ~30% – około 10 razy więcej zakupów. Stąd pochodzi przykład „przekroczenia granicy wyboru.” (Warto wiedzieć: wynik z dżemem nigdy nie został dokładnie powtórzony, więc traktuj go jako słynne ilustracje, a nie jako prawo.)
Jak Argumentree zastosowuje użyteczną część
Nie możesz maksymalizować nad pełną informacją — ale możesz zachować wartość modelu racjonalnego: wyraźne kryteria i oceniane argumenty. Argumentree robi dokładnie to samo, zbudowane na argument mapping:
Kryteria jawne, widoczne
Opcje i powody za i przeciw każdej z nich są przedstawione w strukturze drzewa za i przeciw, aby podstawa wyboru była widoczna — a nie w głowie jednej osoby.
Ewaluacja, wagowanie, punktacja
Uczestnicy oceniają argumenty pod kątem dokładności, jasności i przydatności; oceny agregują się w górę drzewa do łącznych wyników wsparcia — obiektywne wagowanie bez pretensji do wyczerpania.
Prosta granica "dostatecznej" widoczna
Ponieważ wsparcie netto jest mierzone, grupa może zgodzić się na prostej progu zadowalającego i zatrzymać się — zamiast maksymalizować do paraliżu analizy.
Zapis powodu podejmowania decyzji
Zapis audytu przechowuje kryteria i argumenty, które kierowały decyzją, aby mogły być przeglądane wobec wyniku później.
Porównaj to z tym, jak eksperci podejmują decyzje pod presją w naturalistic decision making, zobacz szerszą decision making praktykę i decision-making models stojące za tym, oraz jak grupy stosują ją w collaborative decision making. Jego nowoczesna, oparta na danych i sztucznej inteligencji inkarnacja to decision intelligence.
Zasady, które psują „rationalne” wybory
Niska wrażliwość na straty
Straty czują się o dwa razy bardziej bolesne niż równoważne zyski (teoria perspektywy), skutecznie zakłócając 'racjonalne' waga.
Paraliż analizy
Maksymalizacja zbyt wielu opcji całkowicie zatrzymuje decyzję.
Odstawianie punktów odniesienia
Pierwsze liczby lub opcje widziane ciągną każde późniejsze sądzenie w kierunku nich.
Zasada potwierdzenia
Przeważamy argumenty, które pasują do wniosku, który już preferujemy.
Często zadawane pytania
Co to jest racjonalne podejmowanie decyzji?
Racjonalne podejmowanie decyzji to strukturalny model, w którym definiujesz problem, ustalasz wyraźne kryteria, generujesz alternatywy, oceniasz każdą z nich w stosunku do kryteriów i wybierasz opcję, która najlepiej maksymalizuje oczekiwaną wartość. Traktuje decydenta jako logicznego aktora optymalizującego w kierunku najlepszego możliwego wyniku — klasycznego 'ekonomicznego człowieka' teorii decyzji.
Jakie są kroki modelu podejmowania racjonalnych decyzji?
Konwencjonalna formuła ma siedem kroków: (1) zidentyfikuj decyzję; (2) ustal kryteria; (3) wagi kryteriów według ich ważności; (4) generuj alternatywy; (5) oceniaj każdą alternatywę w stosunku do wagi kryteriów; (6) wybierz najlepszą opcję; i (7) zaimplementuj i przeglądaj. Główną cechą jest to, że kryteria są ujawnione przed oceną opcji.
Co to jest racjonalność ograniczona?
Racjonalność ograniczona, pojęcie od noblisty Herberta Simona (Administrative Behavior, 1947), to idea, że rzeczywistzy decydenci nie mogą zebrac wszystkich informacji lub ocenić każdej alternatywy — racjonalność jest 'ograniczona' przez ograniczoną informację, czas i zdolność poznawczą. Zamiast optymalizować, ludzie 'zadowalają się': ustawiają bar 'dobrej wystarczającej' i wybierają pierwszą opcję, która go przekroczy.
Czy powinieneś być maksymalizatorem czy zadowalaczem?
Badania psychologa Barry'ego Schwartz'a (The Paradox of Choice, 2004) wykazały, że maksymalizatorzy — którzy wyczerpując poszukują najlepszej opcji — często osiągają obiektywnie lepsze wyniki, ale czują się gorzej: więcej rozczarowania, więcej porównywania się społecznie i mniej zadowolenia. W jednym badaniu, maksymalizatorzy poszukujący pracy zarabiali około 20% więcej, ale byli mniej zadowoleni z pracy. W większości codziennych decyzji, zadowalanie się — decydowanie, co 'dobrej wystarczającej' oznacza w zaawansowaniu i tam zatrzymywanie się — prowadzi do lepszego dobrostanu.
Dlaczego czysta racjonalna decyzja podejmowania nie działa w praktyce?
Klasyczny model założył pełną informację, nieograniczoną analizę i doskonale spójne preferencje — żadne z nich nie dotyczy rzeczywistych ludzi. Teoria perspektywy (Kahneman & Tversky, 1979) pokazuje, że oceniamy wyniki w stosunku do punktów odniesienia i czujemy straty więcej niż równoważne zyski; paradoks Allais pokazuje, że nasze wybory nieprawidłowo przestrzegają własnych aksjomatów modelu. Prawdziwa poprawka nie polega na porzuceniu struktury — polega na ujawnieniu kryteriów i argumentów, przyjmując, że zadowalamy się, a nie optymalizujemy.
Rozmyślaj o tym wspólnie
Uczynij swoje kryteria i argumenty jawne, waż je jako grupę, i zapisz to. Dodaj strukturę do swoich decyzji z Argumentree.
Rozpocznij za darmo